Ticaret Bakanlığı: “25 yıl önce ihracatçıya pazar kapısını açan Türkiye, bugün bütün ekosistemi inşa ediyor”

Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin son 25 yıldaki ticaret politikalarında yaşanan dönüşüme ilişkin verileri paylaşarak, ihracatın artırılmasının yanı sıra güvenli iç piyasa, dijitalleşme, finansmana erişim, yeşil dönüşüm ve küresel rekabet gücünün yeni dönemin temel unsurları haline geldiğini bildirdi.

Bakanlığın değerlendirmesinde, ticaret politikasının yalnızca ticaret yapan işletmeler açısından değil, “vatandaşın güvenli ve adil ticaret ortamına erişiminin de güvencesi” haline geldiği belirtildi.

Tarımda 14,4 Milyon Tonluk Lisanslı Depolama Kapasitesi

2005 yılında hukuki altyapısı oluşturulan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sistemi’nin, Türkiye’nin tarım ürünleri ticaretinde önemli bir yapıya dönüştüğü kaydedildi.

Paylaşılan verilere göre, 266 lisanslı depo şirketi toplam 14,4 milyon ton depolama kapasitesiyle faaliyet gösteriyor. Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nın faaliyete başladığı 2019 yılından bu yana elektronik ürün senedi işlem hacmi ise 425 milyar TL’yi aştı.

Bakanlık, söz konusu dönüşümün üreticilerin ürünlerini güvenli koşullarda muhafaza etmesine, kayıtlı ticaretin gelişmesine ve tarımsal ürünlerin finansmana erişimine katkı sağlayan yeni bir piyasa altyapısı oluşturduğunu bildirdi.

Ticaret Müşavirlikleri 115 Ülkeye Ulaştı

Türkiye’nin küresel ticaret ağının da son 25 yılda genişlediği belirtildi. 2000’li yılların başında yurt dışı teşkilatı 50 ülke ve 62 merkezde 84 kadroyla faaliyet gösterirken, 2026 yılında 115 ülke ve 170 merkezde 235 Ticaret Müşaviri ve Ataşesi Türk iş dünyasına hizmet veriyor.

Ticaret Müşavirlikleri ve Ataşelikleri yalnızca 2025 yılında iş dünyasından gelen 247 bin 467 talebe yanıt verdi, 12 bin 946 toplantı gerçekleştirdi, 785 heyet organizasyonuna katkı sağladı ve bin 278 fuar ziyaretinde bulundu.

“Müşavire Danışın” uygulamasını kullanan firma temsilcilerinin sayısı da 66 bin 540’a ulaştı. Bakanlık, bu verilerin Türkiye’nin ticaret diplomasisinin 25 yıl içinde daha geniş, sahaya dönük ve dijital bir yapıya kavuştuğunu gösterdiğini aktardı.

Yeşil Dönüşümde Firmalara 17,64 Milyon TL’ye Kadar Destek

Ticaret Bakanlığı, küresel ticarette artık yalnızca ne kadar ihracat yapıldığının değil, ürünlerin nasıl üretildiğinin de önem kazandığına dikkati çekti.

Bu kapsamda Türkiye’nin ihracat politikasının yeşil dönüşümle birlikte yeniden şekillendirildiği bildirildi. 2024 yılında devreye alınan Responsible® Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında firmaların sürdürülebilirlik ve bilişim danışmanlığı giderleri 5 yıl boyunca yüzde 50 oranında ve toplam 17,64 milyon TL’ye kadar destekleniyor.

Haziran 2026 itibarıyla 166 firmanın destek kapsamında bulunduğu açıklandı. Bakanlık, uygulamayla mevcut ihracatın artırılmasının yanında geleceğin ticaret kurallarına uyum sağlayacak üretim ve ihracat altyapısının oluşturulmasının amaçlandığını belirtti.

Mal ve Hizmet İhracatı Toplamı 396 Milyar Dolara Ulaştı

Bakanlığın paylaştığı 25 yıllık karşılaştırmaya göre, Türkiye’nin yıllık mal ihracatı 31,3 milyar dolardan 273,4 milyar dolara, hizmet ihracatı ise 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara yükseldi. Mal ve hizmet ihracatı toplamı böylece 46,4 milyar dolardan 396 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Eximbank’ın 2 şubeden 25 şube ve 7 irtibat bürosuna, Türkiye’nin yurt dışı ticaret ağının ise 50 ülkedeki 62 merkezden 115 ülkedeki 170 merkeze genişlediği kaydedildi.

Ticaret altyapısında da fiziki ticaret sicilinden 3,6 milyon kullanıcıya ulaşan MERSİS’e, kağıtlı gümrük işlemlerinden Kağıtsız Gümrük ve Tek Pencere sistemlerine geçildiği belirtildi.

İhracat politikalarının ise geleneksel uygulamalardan TURQUALITY®, UR-GE, e-ihracat ve yapay zekâ destekli ihracat platformlarına doğru genişlediği, ürün güvenliği alanında da geleneksel denetimlerden yapay zekâ destekli dijital denetim altyapılarına geçişin sürdüğü ifade edildi.

Yeni Dönemin Odağında Yapay Zekâ ve Dijital Ticaret Var

Ticaret Bakanlığı, mevcut ihracatı artırmanın ötesinde geleceğin ticaretinde Türkiye’nin rekabet gücünü korumayı hedefleyen yeni çalışma alanlarını da açıkladı.

Buna göre KOBİ’lerin yapay zekâ destekli dijital dönüşümünün hızlandırılması, e-ihracat kapasitesinin artırılması ve ihracata geri dönme potansiyeli bulunan firmalar için özel modeller geliştirilmesi öncelikler arasında yer alıyor.

Gümrük işlemlerinde yapay zekâ ve büyük veri kullanımının artırılması, e-ticarette ürün güvenliğinin yapay zekâ ile denetlenmesi ve Avrupa Birliği ile uyumlu Dijital Ürün Pasaportu altyapısının kurulması da yeni dönemin çalışma başlıkları arasında bulunuyor.

Bakanlık ayrıca yeşil dönüşüm ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasına uyumun güçlendirilmesi ile yenilikçi ve ihracat potansiyeli yüksek girişimlerin finansmana erişiminin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.

Otomotiv Sektörüne 75 Milyon TL’lik Fon

2026 yılında otomotiv sektöründe Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda kurulan 75 milyon TL büyüklüğündeki Otomotiv Sektörü Girişim Sermayesi Yatırım Fonu, yeni dönemde finansman yaklaşımının örneklerinden biri olarak gösterildi.

Bakanlık, Türkiye’nin 25 yıl önce ağırlıklı olarak ticareti artırmaya odaklanan yapıdan, bugün “ticaretin niteliğini, rekabet gücünü, dijital kapasitesini, finansmanını, güvenliğini ve sürdürülebilirliğini birlikte yöneten” bir yapıya ulaştığını belirtti.

Değerlendirmede, “25 yıl önce ihracatçıya pazar kapısını açan Türkiye, bugün o kapının ötesindeki bütün ekosistemi inşa ediyor.” ifadesine yer verildi.

Yeni dönemde hedeflerin yalnızca daha fazla ihracatla sınırlı olmadığı vurgulanarak, “daha yüksek katma değer, daha güçlü Türk markaları, daha fazla küresel pazar, daha hızlı ve dijital ticaret, daha güçlü KOBİ’ler, daha rekabetçi üretim, daha güvenli iç piyasa ve daha sürdürülebilir bir Türkiye” hedefleri sıralandı.

Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin son 25 yılda kat ettiği mesafeyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Yüzyılı vizyonu ve Güçlü Türkiye hedefi çerçevesinde değerlendirerek, söz konusu dönemin geçmişteki gelişmelerin yanı sıra geleceğe yönelik hedeflerin de başlangıcı olduğunu bildirdi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI